ความเป็นมา

มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2538 และได้ถ่ายทอดสดออกอากาศเป็นปฐมฤกษ์ ในวันที่ 5 ธันวาคม 2538 ในหลักสูตรมัธยมศึกษา 6 ชั้น 6 ช่อง  และเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2545 ได้ออกอากาศการเรียนการสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6  ทั้งนี้ก็เพื่อเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสมหามงคลที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี ในปีกาญจนาภิเษก พ.ศ. 2539  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครู โดย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานทุนประเดิม 50 ล้านบาท ที่ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) หรือองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทยในขณะนั้น ทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อตั้งมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม และทรงพระกรุณาพระราชทานตรงสัญลักษณ์เฉลิมฉลองสิริราชสมบัติ 50 ปี ให้เป็นตราของมูลนิธิฯ  เป็นการพระราชทานการศึกษาไปสู่ปวงชน โดยมี นายขวัญแก้ว วัชโรทัย รองเลขาธิการพระราชวังฝ่ายกิจกรรมพิเศษ  ดำรงตำแหน่งประธานมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ปัจจุบันสำนักงานมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ตั้งอยู่เลขที่ 139 กระทรวงศึกษาธิการ ถนนราชดำเนินนอก เขตดุสิต กรุงเทพฯ 10300 โทรศัพท์ 0 282 6734 โทรสาร 0 2282 6735 และสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ซึ่งทำหน้าที่ถ่ายทอดออกอากาศการเรียนการสอนจากโรงเรียนวังไกลกังวล ตั้งอยู่ที่ โรงเรียนวังไกลกังวล อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ 77110  โทรศัพท์ 032 515 457-8  โทรสาร 032 515 951 

ถ่ายทอดสด 1 ช่อง 1 ชั้น ป.1 – ม.6  การศึกษาทางไกลครบวงจร

ตลอดระยะเวลา 17 ปีที่ผ่านมามูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมได้จัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม  โดยการถ่ายทอดการเรียนการสอนหลักสูตรขั้นพื้นฐานจากโรงเรียนวังไกลกังวล  โรงเรียนราษฎร์ของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในรูปแบบ  “ถ่ายทอดสด 1 ช่อง 1 ชั้น” ตั้งแต่ประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 6 รวม 12 ช่อง 12 ชั้น สอนโดยครูคนเดียวกัน เวลาเดียวกัน คุณภาพเดียวกัน ถ่ายทอดโดยตรงจากโรงเรียนวังไกลกังวล เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้โรงเรียนต่าง ๆ ที่ขาดแคลนครูโดยเฉพาะครูประจำวิชา สามารถดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอนได้เท่าเทียมกัน 

นอกจากนี้ยังมีการออกอากาศช่องการอาชีพ  ช่องอุดมศึกษา และรายการนานาชาติอีกอย่างละ  1 ช่อง  รวมทั้งสิ้น 15 ช่อง ออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมงเป็นประจำทุกวัน ซึ่งนอกจากการถ่ายทอดและเทปการเรียนการสอนหลักสูตรขั้นพื้นฐานแล้ว ยังมีรายการสอนภาษาต่างประเทศ อาทิ ภาษาอังกฤษ จีน ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส  เยอรมัน รายการสารคดีพระราชทาน “ศึกษาทัศน์” และสารคดีต่างประเทศ  ทำให้สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม สามารถให้บริการทางการศึกษาครบวงจรโดยไม่คิดมูลค่าถึง 15 สถานี จากทั้งโรงเรียนวังไกลกังวล วิทยาลัยการอาชีพวังไกลกังวล ซึ่งเปิดสอนวิชาชีพ อาทิ ทำกับข้าว ตัดเย็บเสื้อผ้า  เสริมสวย คอมพิวเตอร์ ซ่อมเครื่องยนต์ ฯลฯ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์  วิทยาเขตวังไกลกังวล ทั้ง 3 สถาบัน ให้บริการการศึกษาครบวงจร ทั้งการศึกษาขั้นพื้นฐาน การศึกษาชุมชน และอุดมศึกษา การออกอากาศผ่านดาวเทียม ผู้ที่มีจาน KU Band หรือเป็นสมาชิก True Vision จะสามารถชมได้ทั้ง 15 ช่อง ตั้งแต่ช่อง True 186 ถึง 199 ซึ่งเป็น ระบบ DTH (Direct To Home) 

ระบบ eLearning ของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม

เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงการเรียนการสอนได้กว้างขวางและง่ายดายขึ้น มูลนิธิฯ ได้เพิ่มช่องทางให้สามารถรับชมการเรียนการเรียนการสอนได้อีก 2 ช่องทาง คือ 1) ระบบ  e-Learning  ผ่านเว็บไซต์ www.dlf.ac.th  ซึ่งถ่ายทอดการเรียนการสอนจากโรงเรียนวังไกลกังวลทุกชั้นเรียนผ่านทางอินเทอร์เน็ต (Internet) โดยเลือกเข้าชมได้ทั้งการถ่ายทอดสด(Live Broadcast)  เช่นเดียวกับที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ในช่วงเปิดภาคการศึกษา หรือเลือกชมรายการย้อนหลัง(On Demand)  ได้ตามอัธยาศัย  โดยบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน)  เป็นผู้สนับสนุนหลักในโครงการ DLF eLearning เฉลิมพระเกียรติ  2)  Application  “DLTV on Mobile” โดยสามารถดาวน์โหลดแอพพลิเคชั่นเพื่อรับชมบนมือถือหรืออุปกรณ์พกพาอื่น ๆ ได้ทั้งระบบปฏิบัติการ Android หรือ IOS  และ 3) eDLTV 

ระบบ eDLTV

นอกจาก eLearning บนเว็บไซต์ของมูลนิธิฯ และ Application บนอุปกรณ์พกพา แล้วมูลนิธิฯ ยังมีระบบ ระบบ eDLTV ซึ่งเป็นผลงานความร่วมมือระหว่างมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ  โดยในปี พ.ศ. 2550  จัดทำโครงการระบบ eLearning ของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมเพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 นำเนื้อหาการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมและคู่มือครูปลายทางที่มูลนิธิฯ จัดทำ เช่น วีดิทัศน์ สไลด์บรรยาย ใบความรู้ ใบงาน เป็นต้นมา แปลงเป็นเนื้อหา eLearning เรียกว่า “eDLTV ระดับมัธยมศึกษา”   สามารถเรียน online ได้ที่ http://edltv.thai.net   

ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 กระทรวงศึกษาธิการสนับสนุนงบประมาณให้จัดทำโครงการระบบ eLearning เพื่อพัฒนาอาชีพตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรียกว่า “eDLTV เพื่อพัฒนาอาชีพ” ที่นำเนื้อหาที่สอนออกอากาศจากวิทยาลัยการอาชีพวังไกลกังวล มาแปลงเป็น eLearning สามารถเรียน online ได้ที่ http://edltv.vec.go.th 

และในปี พ.ศ. 2554 มูลนิธิฯ ร่วมกับ โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศฯ จัดทำโครงการระบบ eLearning ของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม เฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 “eDLTV ระดับประถมศึกษา” โดยกระทรวงศึกษาธิการให้การสนับสนุนงบประมาณ สามารถเรียน online ได้ที่ http://edltv.dlf.ac.th 

โดยทั้งหมดสามารถเรียนแบบออฟไลน์ (Off Line) ได้โดยโรงเรียนบันทึกข้อมูลในเครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่าย (Server) หรือ External Hard Drive  และนำไปเชื่อมต่อใช้งานบนคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (Personal Computer) หรือคอมพิวเตอร์แบบพกพา (Laptop) 

และพัฒนาครูด้วยระบบประชุมทางไกลผ่านวีดิทัศน์ (Videoconference)

มูลนิธิฯ ได้ดำเนินการด้านการส่งเสริมและพัฒนาวิชาชีพครู ทั้งครูภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เพราะครูนอกจากจะเป็นผู้ถ่ายทอดวิชาความรู้แก่นักเรียนซึ่งเป็นเยาวชนของชาติโดยตรงแล้ว ยังเป็นแบบอย่างในการประพฤติปฏิบัติของนักเรียนอีกด้วย ซึ่งอุปสรรค์สำคัญของครูสอนภาษาอังกฤษในพื้นที่ชนบทห่างไกลทุรกันดารคือ ข้อจำกัดในเรื่องของงบประมาณ  เวลา  และการเดินทางเข้ารับการอบรมพัฒนาตนเอง  ดังนั้นเพื่อเป็นการขจัดอุปสรรค์และข้อจำกัดต่าง ๆ ในการพัฒนาครูมูลนิธิฯ  จึงได้จัดโครงการฝึกอบรมครูผ่านระบบวีดิทัศน์ (Videoconference)  และถ่ายทอดออกอากาศสดทางสถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมขึ้นอย่างต่อเนื่องหลายโครงการ  นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 เป็นต้นมา โดยมีความร่วมมือกับองค์การ หน่วยงาน และสถาบันการศึกษาต่าง ๆ  ทั้งในและต่างประเทศ อาทิเช่น สถานทูตสหรัฐอเมริกา  ประจำกรุงเทพฯ University of Oregon รัฐโอเรกอน Soka University of America รัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา  โดยบริษัท ทีโอที จำกัด มหาชน ให้การสนับสนุนด้านโครงข่ายทั้งหมด รวมทั้งสถานที่ในการจัดอบรม 

ความสำเร็จของการดำเนินงาน

ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา ที่เป็นผลจากการเรียนกับระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม หรือ “ครูตู้” เป็นที่น่าพอใจอย่างยิ่ง และมีสถิติสูงขึ้นทุกปี ขณะนี้มีผู้สำเร็จการศึกษาจากการศึกษาด้วยระบบทางไกลผ่านดาวเทียม จากทุกภาคของประเทศไทย และสามารถเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาและประสบความสำเร็จเป็นจำนวนมาก และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในทุก ๆ ปี 

ปัจจุบันมูลนิธิฯ ได้มอบชุดอุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมและติดตั้งระบบการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมให้แก่โรงเรียนในสังกัด สพฐ. ทั่วประเทศแล้ว จำนวน 35,215 โรงเรียน เป็นโรงเรียนในจังหวัดภาคใต้ โดยได้รับงบประมาณจำนวน 45 ล้านบาท ติดตั้งได้ 900 โรงเรียน รวมจากเดิมเป็น 1,200 โรงเรียนทั้งภาคใต้ ปัจจุบันนักเรียนในโรงเรียนปอเนาะ ที่มีนักเรียนประมาณ 1,000 คน ศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ประมาณ 100 คน สามารถสอบเข้ามหาวิทยาลัยได้ 70 คน หมายความว่ามีนักเรียนประสบความสำเร็จในการเรียนคิดเป็นเปอร์เซ็นต์แล้ว มีมากถึง 70 เปอร์เซ็นต์ ตัวอย่างเช่น โรงเรียนพัฒนาวิทยา อ.เมือง จ.ยะลา เป็นต้น ส่วนในจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีนักเรียนที่เรียนจบจาก “ครูตู้” และเรียนจบถึงระดับปริญญาโทเข้าทำงานเป็นเจ้าหน้าที่มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม  หรือแม้แต่นักเรียนจากภาคเหนือชาวเขาเผ่าลีซอก็สามารถเรียนกับ “ครูตู้ ”และประสบความสำเร็จได้ 

โรงเรียนการศึกษาทางไกลอินเทอร์เน็ต

โรงเรียนการศึกษาทางไกลอินเทอร์เน็ต (DLFeSchool) ของมูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมเป็นต้นแบบระบบการศึกษาทางไกลที่พัฒนาขึ้นมาในรูปของโรงเรียนอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่มีวิทยาเขตสำหรับการศึกษาพื้นฐานภาคบังคับ (Compulsory Education) และการศึกษาผู้ใหญ่ (Adult Education) โดยจัดการเรียนการสอนบนโครงข่ายอินเทอร์เน็ตจาก บมจ.ทีโอทีด้วยบทเรียนที่ได้รับการออกแบบสำหรับการใช้งานบนเว็บไซต์ (Web-Based Courseware) ประกอบสื่อการเรียนดิจิตอลหลายรูปแบบเช่น Acrobat PDF File ภาพนิ่ง สื่อที่ผลิตจากซอฟท์แวร์ เช่น พาวเวอร์พ้อยท์, แฟลช, 3-D animation ฯลฯ หรือจากสื่อภาพและเสียงในรูปแบบวีดิโอที่นำมาแปลงให้มีคุณภาพคมชัดด้วยเทคโนโลยี M-PEG4 มีการติดตามการเรียน และบันทึกการเข้ามาเรียนด้วยระบบ LMS (Learning Management System) 

ปัจจุบันโรงเรียนการศึกษาทางไกลอินเทอร์เน็ต พัฒนารูปแบบการเรียนผ่านเว็บที่ให้บริการ 2 ด้าน คือ การเรียนการสอน (Web-Based Instruction) วิชาเรียนภาคบังคับสำหรับนักเรียนไทย การศึกษาผู้ใหญ่ การศึกษาสำหรับเยาวชนในต่างประเทศ และอีกด้านคือการฝึกอบรมครู (Web-Based Training) การพัฒนาบทเรียน และสื่อของ DLFeSchool ได้รับความร่วมมือจากหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน เช่น คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ บริษัทไทยประกันชีวิต บมจ.อักษรเจริญทัศน์ ฯลฯ โดยนำมาออกแบบตามแนวคิและทฤษฎีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย Instructional Design ทฤษฎีการศึกษาผู้ใหญ่ การศึกษาทางไกล eLearning การเรียนรู้บนเว็บ รวมทั้งวิธีการเรียนรู้ด้วยการนำตนเอง (Self-Directed Learning) ฯลฯ 

หลักสูตรการเรียนแบ่งออกเป็น 3 หลักสูตร ประกอบด้วยวิชาเรียนสายสามัญ 8 สาระ 2 ช่วงชั้น ระดับประถมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย สำหรับผู้เรียนในประเทศ หลักสูตรประกาศนียบัตรที่เกี่ยวกับความเป็นไทยและวัฒนธรรมไทย 12 วิชา และวิชาภาษาไทยและวัฒนธรรมไทยสำหรับผู้เรียนที่เป็นผู้ใหญ่ที่เป็นชาวต่างประเทศและคนไทยในต่างประเทศและหลักสูตรภาษาไทยและวัฒนธรรมไทยสำหรับเยาวชนไทยในต่างประเทศ 

ระบบ DLFeSchool เป็นระบบการเรียนการสอนที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ซึ่งประกอบด้วยเทคโนโลยีย่อย 4 สาขา คือ อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ สารสนเทศ และโทรคมนาคม ในการทำหน้าที่หลัก 2 ประการ คือ การสร้าง (Construction) และการส่งผ่าน (Transmission) บทเรียนและสื่อไปสู่ผู้เรียนซึ่งสามารถเข้าเรียน โดยไม่มีข้อจำกัดเรื่องเวลาและสถานที่

สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 

ความเป็นมา

สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2538 เพื่อเฉลิมพระเกียรติในโอกาสมหามงคลที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติครบรอบ 50 ปี โดยจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียม ถ่ายทอดสดหลักสูตรประถมศึกษา มัธยมศึกษา และสายวิชาชีพให้แก่โรงเรียนในสังกัดกรสามัญศึกษา รวมทั้งการออกอากาศรายการภาคภาษาอังกฤษ ทางช่อง 186-200 (True Vision) 

การรับชมรายการจากทางสถานี DLTV

1. ระบบ DStv เป็นระบบจานรับสัญญาณดาวเทียมในย่านความถี่KU-Band ผู้สนใจสามารถจัดซื้อชุดรับสัญญาณดาวเทียมกับตัวแทนจำหน่ายได้ตามท้องตลาด ทั่วไป ระบบออกอากาศของสถานีฯไม่เข้ารหัส จึงไม่ต้องใช้ Smart Card และสามารถรับชมรายการได้ครบทุกช่องสัญญาณ
2. ระบบ CAtv เป็นระบบเคเบิลทีวี สามารถรับชมรายการของสถานี แต่การติดตั้งต้องเสียค่าบริการรายเดือน
3. สามารถใช้ประโยชน์จากการเรียนการสอนจากการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม โดยศึกษาผ่านอินเตอร์เนตได้อีกทางหนึ่งโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายเรื่องเนื้อหา วิชา (Free-of-Charge Web-Based Information Content) ทั้งในลักษณะ Live Broadcast และ On Demand ที่เว็บไซต์ http://www.dlf.ac.th
4. ในกรณีที่ไม่สามารถรับชมรายการจากทางสถานีฯ โทรสอบถามได้ที่ 032-515457-8 กด 0 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ไม่เว้นวันหยุด 

ภารกิจ

สถานีวิทยุโทรทัศน์การศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม (DLTV) ดำเนินการออกอากาศรายการโทรทัศน์เพื่อการศึกษา ใน 2 ลักษณะ ดังนี้ คือ 

การศึกษาในระบบโรงเรียน

เป็นการจัดการศึกษาตามหลักสูตรการศึกษาในระบบโรงเรียน (Formal Education) ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อช่วยเหลือโรงเรียนในรายวิชาที่ขาดแคลนครูผู้สอน หรือเป็นรายวิชาที่มีเนื้อหาค่อนข้างยาก โรงเรียนที่ต้องการเข้าร่วมโครงการสามารถทำได้ โดยจัดหาเครื่องรับสัญญาณดาวเทียม เพื่อรับชมรายการโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมตามตารางเวลาที่ออกอากาศ 

การจัดการศึกษาตามอัธยาศัย

เป็นการจัดการศึกษาเพื่อให้ข่าวสารข้อมูล ความรู้ และทักษะที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของ ประชาชนทั่วไป (Informal Education) การจัดการศึกษาผ่านดาวเทียมเพื่อการศึกษาตามอัธยาศัยนี้ กำหนด เนื้อหารายการให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาปัจจุบัน และความต้องการของประชาชนในการพัฒนาสภาพ ความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตของประชาชน